Հայ
Խաչիկ Ճանոյեան
Մեր Կորուստները. Թանկագին Նահապետ Նահապետեանի Քաղցր Յիշատակին
Մեր Կորուստները. Թանկագին Նահապետ Նահապետեանի Քաղցր Յիշատակին
Մարտ 12 , 2020 , 12:51

 

«Յիշատակովդ այս գիշեր,

Կը զգամ այնչափ զիս հարուստ,

Այնչափ բարի երջանիկ,

Որ գթութեամբ մը անհուն,

Կը մտածեմ բաժնել զայն

Աշխարհի բոլոր խեղճերուն»։

 

Վ.Թ.

 

ՌԱԿ-ի աշխարհատարած մեր շրջանակը ընդհանրապէս եւ Արժանթինի ու Հարաւային Ամերիկայի մեր համայնքները մասնաւորաբար, Փետրուար 11, 2020-ին դժբախտութիւնը ունեցան հրաժեշտ տալու ՌԱԿ-ի բազմամեայ եւ բազմավաստակ ղեկավարներէն, ՀԲԸՄիութեան, Թէքէեան Մշակութային Միութեան, Հայց. Առաքելական եկեղեցւոյ, ինչպէս նաեւ Հարաւ. Ամերիկայի ողջ հայութեան եւ անոնց միութեանց անսահման սէրն ու յարգանքը վայելող ողբ. Նահապետ Նահապետեանի յաւիտենական մեկնումին առիթով։

Մեզի համար դժուար է հրաժեշտի խօսք գրել, այս պատուական ղեկավարին մասին, որովհետեւ ողբ. Նահապետի նման ազգային նուիրեալներ, որոնք իրենց ողջ կեանքի ընթացին ծառայութեան եւ զոհողութեան մարմնացումը եղած են։ Անոնք մեր «փոքր Ածուին» կեանքին մէջ, իրենց կատարած գործով եւ ձգած վաստակով անմահ են արդէն, անոնք չեն մեռնիր, այլ ֆիզիքապէս կը հեռանան մեզմէ։ Նահապետները միշտ կը մնան եւ կը շողարձակեն իւրաքանչիւր հայու հոգիին եւ յիշողութեան մէջ։

Մենք բախտը ունեցած ենք այս գլխագիր մարդուն՝ ողբ. Նահապետ Նահապետեանին հետ մօտ երեք տարի մօտէն գործելու ազգային զանազան պարտաւորութիւններ ստանձնելով։ Գործած ենք միասին Արշակ Չոպանեան (ներկայիս Թէքէեան) կեդրոնի բացման օրերուն, ՀԲԸՄիութեան Մարի Մանուկեան վարժարանի հիմնադրութեան եւ գոյառման օրերուն, Սարտարապատ շաբաթաթերթի հիմնադրութեան աշխատանքներուն, այս բոլորին մէջ Ընկ. Նահապետ Նահապետեանի ներդրումը եղած է արդիւնաշատ եւ վիթխարի, Ընկ. Նահապետ Նահապետեան իր կենդանութեան օրով իսկ, իր գործով, ղեկավարի իր իմաստուն եւ տաղանդաշատ վարուելակերպով, ան դարձած էր բառին բուն իմաստով Պուէնոս Այրէսի հայութեան Նահապետը։

Ընկ. Նահապետ Նահապետեանի կենսագրութիւնը, մտածելակերպը, հարցերուն մօտենալու ձեւը, շրջանակը կազմակերպելու եւ որոշ նպատակի մը համար նպատակասլաց աշխատանքի մղելու ոճը, յաւէտ ուսանելի գիրք մը կրնայ ըլլալ, եթէ ոչ դպրոց մըն է նորահաս սերունդին համար, հոն շատ սորվելիք եւ ուսանելի նիւթեր կան մեր երիտասարդները սորվելու համար։

 

***

Ողբ. Նահապետ Նահապետեան ծնած է 1927-ին Աթէնք, զէյթունցի ծնողքի զաւակ է։

1952-ին կը գաղթէ Պուէնոս Այրէս Արժանթին իր տիկնոջ` Պաղտինէին եւ երկու աղջիկներու՝ Արեւակ եւ Սոնիային հետ։ Արժանթինի մէջ կը բախտաւորուի իր երրորդ զաւակով Սերխոյի ծնունդով։ Արժանթին հասնելու պէս հայրենասէր այս երիտասարդ ամոլը իրենց զաւակներով, տուն տեղ գործ չսկսած, արդէն ազգային կեանքին մէջ են։

Ապագային իր տղան եւս հասակ առնելով արժանթինեան շրջանակին մէջ, ան ալ իր նպաստը սկսաւ բերել մեր կուսակցութեան եւ արժանթինեան քաղաքական կեանքին մէջ։

Ընկ. Նահապետ Նահապետեան շնորհիւ իր նախաձեռնութեան եւ շուկայի, առեւտուրի մարդ ըլլալու ձիրքերուն, ան կրցաւ կարճ ժամանակուայ մէջ իր տունը եւ կարի գործարանը հիմնել։ Ան բարեկեցիկ բայց ոչ մեծահարուստ ըլլալով, միշտ ալ հասած է մեր կազմակերպութեան նիւթական ծով կարիքներուն իր օժանդակութիւնը բերելով։

Հայ ժողովուրդի մեծանուն բանաստեղծ՝ հայ ժողովուրդի ազատութեան երգիչ՝ Միքայէլ Նալպանտեան ըսած է մեր ժողովուրդի մասին. «Հայ ժողովուրդը ոչինչ ունի բացի Յիսուս Քրիստոսից։ Բայց հայ ժողովուրդը Յիսուս Քրիստոս ունենալով, ամէն ինչ ունի, մշակոյթ, պատմութիւն, արուեստ եւ իմաստութիւն»։

Արժանթինի մէջ եւս մեր կուսակցութիւնը տարիներ առաջ «ոչինչ ունէր բացի Նահապետ Նահապետեանէն» այնուհանդերձ ՌԱԿ-ը Նահապետ Նահապետեանը ունենալով ամէն ինչ ունի իր շքեղ կեդրոնը, հոյակապ Սարտարապատ շաբաթաթերթը եւ համակիրներու ու բարեկամներու հսկայ եւ բազմամարդ զանգուած մը հարաւ. Ամերիկայի մէջ։

Այս գրութեամբ կու գանք յայտնելու մեր խորին վշտակցութիւնները հարաւ. Ամերիկայի մեր կուսակցական շրջանակին, հանգուցեալի երեք զաւակներուն հանդերձ ընտանեօք,  երկու քոյրերուն հանդերձ ընտանեօք եւ միակ եղբօր ընկ. Գիսակի ընտանիքին։

Վստահ ենք որ հանգուցեալ Նահապետ Նահապետեանի անունը յաւերժ ոսկի տառերով պիտի ճառագայթի Արժանթինի հայութեան պատմութեան բազմաթիւ էջերու մէջ։

«Յիշատակն արդարոց օրհնութեամբ եղիցի»։

 

ԽԱՉԻԿ ՃԱՆՈՅԵԱՆ

 

Լրահոս - 05 Յունիս 2020
Սիւնակագիրներ
Հրաչ Սեփեթճեան Ծնած է 1969-ին, Պէյրութ, Լիբանան։Կիպրոսի ՀԲԸՄ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութիւնը աւարտած է 1987-ին։Երեւանի Պետական Համալսարանի Հայկական Բանասիրական բաժանմունքէն շրջանաւարտ ՝1994-ին։1980-ական թուականներէն կ՚աշխատակցի «Զարթօնք»ին եւ ապա՝ «Նոր Օր»ին։1994-2000 օգնական խմբագիր «Զարթօնք»ի։1993-էն ի վեր հայոց լեզուի, գրականութեան, պատմութեան եւ մշակոյթի ուսուցիչ Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ։Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ եղած է եւ է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի, ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի շրջանակներէն ներս, վարելով զանազան պաշտօններ։Ներկայիս՝ ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տէմիրճեան վարժարանի Հայերէնի Բաժանմունքի վարիչ։ «Նոր Օր»ի խմբագիր՝ Մարտ 2016-էն։  
Վաչէ Սեմերճեան Ծնած է 1938-ին, Պէյրութ, Լիբանան։ Շրջանաւարտ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն եւ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն՝ որպէս քիմիագէտ։ Շրջան մը եղած է ուսուցիչ Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն ներս։ Ապա, վկայուելով որպէս կաշուեմշակութեան վարպետ, տասը տարի  կը գործուղղուի Եթովպիա եւ Աֆղանիստան։ 1976-ին կը հաստատուի Միացեալ Նահանգներու արեւմտեան ափ, գործօն անդամ դառնալով ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի։ Կաշուեմշակութեամբ աշխատելէ ետք, կը հրաւիրուի Հոլիվուտի ԹՄՄ Արշակ Տիգրանեան վարժարան, դասաւանդելու համար հայագիտական նիւթեր։ Հանգստեան կը կոչուի 2009 թուականին։1956-էն ի վեր կ՚աշխատակցի ռամկավար ազատական մամուլին։ 1977-էն առ այսօր ծաւալուն գործունէութիւն ունեցած է «Նոր Օր»էն ներս որպէս խորհրդական եւ ղեկավար։  Վեց տարի եղած է պատասխանատու խմբագիրը «Նոր Օր» շաբաթաթերթին։Վաչէ Սեմերճեան հեղինակ է չորս հատորներու. «Ապրուած սփիւռքը», «Յիշատակելի դիմաքանդակներ», եւ «Լուսարձակին տակ» Ա. Եւ Բ. հատորներ։ 
Յակոբ Մարտիրոսեան   Ծնած է Սուրիոյ Արաբ-բունար գիւղաքաղաքը 1943 թուականին։ 1949-ին Հալէպ փոխադրուած է ուր յաճախած է տեղւոյն Կրթասիրաց վարժարանը, ապա Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան, Լազար Նաճարեան-Գալուստ Կիւլպէնկեան երկրորդական վարժարանը, եւ վկայուած 1964-ին։ Նոյն տարին, քաղաքական աննպաստ պայմաններու հետեւանքով ընտանեօք վերադարձած են Լիբանան, Պէյրութ, ուր շարունակած է իր ուսումը, հաշուապահութեան եւ տնտեսագիտութեան մարզերուն մէջ։ Ապա լծուած աշխատանքի զանազան հաստատութիւններու մէջ, ինչպէս Ապրոյեան հաստատութիւն եւ Պանք Ալ Արապի, վարելով բաժնի տնօրէնութեան պաշտօններ։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս, Միացեալ նահանգներ, ուր շարունակած է աշխատիլ արհեստավարժ  ինքնաշարժի ընկերութիւններու եւ հաստատութիւններու մէջ, ուսումը շարունակելով եւ մասնագիտանալով այդ ճիւղին մէջ։Հանգստեան կոչուած է 2012 թուականին։ Յակոբ Մարտիրոսեան անդամակցած է Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան, ՀԲԸՄ-ին եւ Թէքեան Մշակութային Միութեան, 1958 թուականէն սկսեալ, Հալէպի մէջ, Սուրիա։ Ան շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական գործունէութիւնները Լիբանանի մէջ, Պէյրութ, ուր անդամակցած է Փորթուգալեան ակումբին, եւ եղած է հիմնադիրը Անթիլիասի ՌԱԿ Յովսէփեան ակումբին։  Լոս Անճելըսի մէջ, շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական  աշխատանքները վարելով ատենադպիրի պաշտօններ Գերսամ Ահարոնեան ակումբին եւ ՌԱԿ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանային Վարչութեանց մէջ, ատենապետի պաշտօն՝ Ռուբէն Հերեան ակումբի, եւ «Նոր Օր» շաբաթաթերթի խմբագիրի պաշտօնը 2011 թուականէն մինչև Մարտ 2016 թուականը:  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Խաչիկ Ճանոյեան Ծնած է Մուսուլ, Իրաք։ Շատ փոքր տարիքէն կը կորսնցնէ մայրն ու հայրը։ 1956-ին  կը տեղափոխուի Պաղտատ։ 1966-ին կ՚աւարտէ Պաղտատի պետական համալսարանը, վկայուելով լեզուագիտական գոլէճի սպաներէնի բաժինէն։Պաղտատի մէջ եղած է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի։ 1968-ին անցնելով Պէյրութ հայագիտական ուսումը կը ստանայ Երուանդ Հիւսիսեան հայագիտական հիմնարկէն եւ նոյն տարիներուն կը զբաղի ուսուցչութեամբ։ Նոյն տարին կ՚անդամագրուի ՌԱԿ-ին։ 1972-ին կը վերադառնայ Պաղտատ, որպէս հայերէնի ուսուցիչ։ Յաջորդ տարի կ՚անցնի Արժանթին, ուր կը վարէ ՀԲԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղի վարիչ քարտուղարի պաշտօնը եւ միութեան «Լուսաբաց» եռամսեայի խմբագրութիւնը։ Հիմնադիրներէն է Մարի Մանուկեան վարժարանին։1975-էն ի վեր կ՚ապրի եւ կը գործէ Լոս Անճելըսի մէջ։ Եղած է «Նոր Օր»ի վարչական պատասխանատու, խմբագիրի օգնական եւ խմբագրական կազմերու անդամ։ Կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։Ճանոյեան շատ գործօն տարր մըն է Լոս Անճելըսի մէջ։  Հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը Իրաքահայերու Միութեան։ ՀԲԸՄ-էն, ԹՄՄ-էն եւ ՌԱԿ-էն ներս տարած է եւ կը տանի բազմաբեղուն աշխատանք։35 տարի շարունակ հիմնած եւ ղեկավարած է Հայ Ընտանեկան Շաբաթօրեայ վարժարանը։ Մեծապէս նպաստած է գաղութահայ մշակութային եւ գրական կեանքին, եկեղեցական կեանքին եւ պարգեւատրուած է բազմաթիւ շքանշաններով եւ պատուոյ գիրերով։ Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ եւ հինգ թոռնիկ։
Մինաս Գոճայեան Ծնած է Պէյրութ, 1946-ին։ Յաճախած է ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանը, ապա հետեւած է լեզուի եւ գրականութեան դասընթացքներու Փարիզի մէջ եւ աւարտած՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի Բանասիրական ճիւղը, միաժամանակ հետեւելով հնագոյն պատմութեան եւ հնագիտութեան դասընթացքներու։ Դոկտորական աստիճան կը ստանայ 1980-ին։Հայոց լեզու, գրականութիւն, պատմութիւն եւ մշակոյթ դասաւանդած է Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն եւ Լոս Անճելըսի ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տեմիրճեան վարժարանէն ներս։ Աշխատակցած է եւ կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։ Եղած է «Նոր Օր» շաբաթաթերթի պատասխանատու խմբագիր։ Անգլիատառ AIM-ի հիմնադիր-խմբագիրներէն է եւ ներկայիս մաս կը կազմէ Keghart.com-ի խմբագրութեան եւ պատասխանատու խմբագիրն է Երուսաղէմի «Սիոն» պաշտօնաթերթին։Խմբագրած եւ պարզեցուցած է հայ դասական գրողներու գործեր, նաեւ հեղինակ է հայոց լեզուի եւ պատմութեան դասագիրքերու։ Խմբագիրն է «Պատմութիւն Չորք-Մարզպանի» յուշամատեանին։  
Գէորգ Քէօշկէրեան Ծնած է Երուսաղէմ և վեց տարեկանին ընտանիքին հետ փոխադրուած է Հալէպ։ Ուսման բարձրագոյն վկայականը եղած է Մաքիստրոս Արուեստից Տիտղոս՝ Անգլերէն լեզուի ուսուցման մէջ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս և 1980-ին ամուսնացած է Սիլվա Տագէսեանի հետ ու բախտաւորուած երկու զաւակներով՝ աղջիկ մը և մանչ մը։ 2009-ին հանգստեան կոչուած է 25 տարիներու ծառայութենէ մը ետք՝ Լոս Անճըլոսի դպրոցական միացեալ ցանցին մէջ, ինը տարի որպէս ուսողութեան ուսուցիչ և 16 տարի որպէս փոխ-տնօրէն։ Անդամ է Թէքէեան Մշակութային Միութեան Միացեալ Նահանգներու և Գանատայի Կեդրոնական Վարչութեան։  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Արա Ահարոնեան Ծնած է Թրիփոլի, Լիբանան։ Նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան երկրորդական վարժարանին մէջ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին հետեւանքով, 1976-ին կը տեղափոխուի Միացեալ Նահանգներ եւ կ՚աւարտէ Քալիֆորնիոյ համալսարանի Էլէքթրոնիք ճարտարագիտութեան բաժինը։ Անդամ է ՌԱԿ-ի եւ երիտասարդական տարիներէն մինչ օրս վարած է եւ կը վարէ պատասխանատու պաշտօններ կուսակցութենէն եւ Թէքէեան Մշակութային Միութենէն ներս։ «Նոր Օր» պաշտօնաթերթի երկարամեայ աշխատակից։Ահարոնեան գործօն տարր մըն է լոսանճելըսահայ կեանքէն ներս, ներկայացնելով ՌԱԿ-ը համագաղութային ծրագիրներու մէջ։ Հեղինակ է Հայաստանի, Արցախի եւ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան նուիրուած հատորներու։ Ներկայիս կը պաշտօնավարէ ապահովագրական ընկերութեան մը մէջ, որպէս ծրագրող-խորհրդատու։